 |
Gmina miejska Lędziny
należy do powiatu bieruńsko-lędzińskiego,
będącego częścią województwa śląskiego.
Obszar gminy pokrywa się z administracyjnymi granicami miasta
Lędziny, w skład którego wchodzą następujące obręby
geodezyjne, zwane potocznie dzielnicami: Lędziny, Hołdunów,
Goławiec, Smardzowice i Górki.
Lędziny zajmują obszar o powierzchni 3 104 hektarów
i nie posiadają zwartej przestrzennie zabudowy - między
poszczególnymi dzielnicami rozciągają się pola, lasy i
tereny przemysłowe. Użytki rolne zajmują 60% jej
powierzchni, z czego 36% przypada na grunty orne, 18% na łąki,
5% na pastwiska, a 1% na sady. Lasy zajmują zaledwie
15%, natomiast pozostałe grunty i nieużytki 25% ogólnej
powierzchni gminy.

Lędziny są dynamicznie rozwijającą się gminą, dzięki
otwartości na inwestowanie we wszystkich dziedzinach działalności
zarówno gospodarczej, jak i oświatowej,
kulturalnej, rekreacyjnej
i sportowej.
Spośród 77 zakładów przemysłowych, dominującą rolę
odgrywa kopalnia
węgla kamiennego Ziemowit, zatrudniająca największą
liczbę mieszkańców gminy. Jednak w miarę upływu czasu
ulega zmianie proporcja osób zatrudnionych w górnictwie na
rzecz podmiotów gospodarczych
prowadzących działalność na własny rachunek.
Ogółem w Lędzinach działają 762 samodzielne podmioty
gospodarcze, prowadzące działalność produkcyjną, handlową
i usługową.
Swoje inwestycje ulokowały tutaj także firmy liczące się
na rynku krajowym i międzynarodowym, jak np.: koncern
naftowy Orlen, niemiecka firma zajmująca się
kruszywami budowlanymi - Dyckerhoff, koncern handlowy Ahold.
W ostatnich latach na terenie gminy rozwinęła się sieć
wysokoprodukcyjnych gospodarstw rolnych, których jest obecnie
78. Największe gospodarstwa, których właściciele utrzymują
się wyłącznie z prowadzenia gospodarki rolnej, znajdują się
głównie na obszarze Lędzin i Górek.
Gospodarstwa mniejsze, zajmujące powierzchnię do 5 ha,
znajdują się na terenie osiedli Goławiec i Hołdunów. W
strukturze zasiewów w Lędzinach zdecydowanie dominują rośliny
zbożowe, ale uprawiane są także rośliny okopowe
(ziemniaki, buraki cukrowe), motylkowe i strączkowe.
Prowadzona jest hodowla bydła rzeźnego i mlecznego, trzody
chlewnej i owiec. Ze względu na istniejące zanieczyszczenie
gleb, szczególnie rozwijane są specjalistyczne działy
produkcji rolnej takie jak: pieczarkarstwo, ogrodnictwo
szklarniowe i foliowe, hodowla drobiu lub zwierząt
W
Lędzinach można wyróżnić trzy podstawowe rodzaje
zabudowy: współczesną - blokową, indywidualną
jednorodzinną oraz, w niektórych dzielnicach, rolniczą.
Charakterystycznym elementem krajobrazu
architektonicznego jest osiedle około 600 domków fińskich,
wybudowane do końca 1953 roku. Plan zagospodarowania
przestrzennego, nakreślający rozwój miasta do roku 2005,
przewiduje adaptację i modernizację istniejącej zabudowy,
rozwój budownictwa jednorodzinnego wolno stojącego,
realizację zabudowy wielorodzinnej oraz intensyfikację
budownictwa rekreacyjnego na terenach położonych na północ
od istniejącej drogi tranzytowej.
W
gminie funkcjonują 2 przedszkola,
3 szkoły podstawowe,
3 gimnazja, liceum
ogólnokształcące, liceum ekonomiczne, liceum zawodowe i technikum
mechaniczno-elektryczne. Opieka
medyczna działa w dwóch sektorach: publicznym i
prywatnym, oferując mieszańcom wysokospecjalistyczne usługi
z zakresu podstawowej opieki medycznej z diagnostyką i rehabilitacją.
Działalność placówek służby zdrowia uzupełnia 6 aptek.
Liczba mieszkańców zameldowanych na pobyt stały, według
danych na koniec grudnia 2007 roku, wynosi 16 046 osób.
Na jeden km2 powierzchni przypada więc średnio
514 osób, ale w poszczególnych dzielnicach gęstość
zaludnienia jest zróżnicowana - zdecydowanie największa
jest w Lędzinach i Hołdunowie, w których znajdują się
bloki wielorodzinne, natomiast dużo mniejsza jest w pozostałych
dzielnicach, w których przeważa zabudowa jednorodzinna.

W latach dziewięćdziesiątych zachodziły istotne zmiany
z zakresie liczby i struktury ludności Lędzin. W dużej
mierze były one wynikiem przemian w sferze ekonomicznej na
obszarze gminy i w większym stopniu zależały od
migracji ludności niż od ruchu naturalnego.

Poczynając od roku 1996 zwiększa się liczba urodzeń i
systematycznie spada liczba mieszkańców w wieku
poprodukcyjnym (65 i więcej lat), co może być początkiem
odmłodzenia społeczeństwa lędzińskiego. Tendencję
wzrostową widać również w przedziale wiekowym 20-64 lata.

Urozmaicona rzeźba terenu, znaczny stopień lesistości i
istniejące obiekty
rekreacyjno-wypoczynkowe powodują, że gmina ma wiele
walorów turystycznych. Przez jej obszar przebiegają trzy szlaki
turystyczne:
Szlak Krawędziowy GOP z zachodu na wschód, Szlak im. Jana
Kudery od strony Błędowa przez Goławiec i Górki do
Bierunia Starego i Szlak Hołdunowski, wiodący od strony Ławek
przez Hołdunów w kierunku Imielina. Letni kompleks
sportowo-rekreacyjny Nad Zalewem umożliwia mieszkańcom
Lędzin aktywne spędzanie wolnego czasu na odkrytym basenie,
kąpielisku z plażą i kortach tenisowych. Podobne funkcje pełni,
oddana do użytku w 1999 roku, kryta pływalnia wraz z jacuzzi
i saunami, będąca integralną częścią kompleksu
sportowego Centrum.
Opracowano na podstawie materiałów Urzędu
Miasta Lędziny oraz publikacji: Lędziny 2000.
Wykorzystano ponadto fotografie autostwa Henryka Dudy. |